OZE szansą nowoczesnego rolnictwa szklarniowego
9 czerwca 2026 roku w Bełchatowie odbyła się konferencja poświęcona przyszłości nowoczesnego rolnictwa szklarniowego na terenach przechodzących transformację gospodarczą i energetyczną. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego i zgromadziło przedstawicieli samorządów, świata nauki, biznesu oraz inwestorów zainteresowanych rozwojem innowacyjnej produkcji żywności.
Obecni na wydarzeniu byli: dr inż. Jacek Skudlarski oraz Amelia Drabik. Poniżej ich relacja z tego wydarzenia.
Możliwości zrównoważonej produkcji żywności na terenie Obszaru Nowej Energii
Jednym z punktów konferencji była prezentacja wyników ekspertyzy dotyczącej możliwości zrównoważonej produkcji żywności na terenie Obszaru Nowej Energii, obejmującego 35 gmin podregionów piotrkowskiego i sieradzkiego. Opracowanie zostało przygotowane przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach (IUNG-PIB), a jego główne założenia przedstawiła dr Sylwia Pindral z Zakładu Gleboznawstwa i Analiz Środowiskowych.
Ekspertyza koncentrowała się na ocenie potencjału rolniczego obszaru objętego transformacją energetyczną oraz wskazaniu kierunków rozwoju produkcji żywności zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju. W analizie uwzględniono między innymi warunki glebowe, zasoby wodne, strukturę użytkowania gruntów oraz wpływ zmian klimatu na przyszłe możliwości produkcyjne regionu.
Transformacja terenów związanych dotychczas z energetyką konwencjonalną nie oznacza rezygnacji z funkcji produkcyjnych. Odpowiednio zaplanowane działania mogą przyczynić się do rozwoju nowoczesnego, efektywnego i przyjaznego środowisku sektora rolno-spożywczego. Szczególną rolę mogą odegrać technologie pozwalające na racjonalne gospodarowanie wodą, ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz poprawę jakości gleb.
Szklarnia po węglu. Jak nowoczesne technologie mogą zmienić oblicze regionów transformacji?
Kolejnym punktem programu była prezentacja założeń systemu wsparcia nowoczesnego rolnictwa szklarniowego, obejmująca rozwiązania technologiczne, energetyczne i finansowe, które mogą stać się podstawą rozwoju nowej gałęzi gospodarki na terenach objętych transformacją energetyczną.
Pierwszy blok prezentacji poświęcony był programowi funkcjonalno-użytkowemu wzorcowej szklarni. Szymon Pyc, inżynier systemów odnawialnych źródeł energii, przedstawił koncepcję nowoczesnego obiektu produkcyjnego, w którym kluczową rolę odgrywają automatyzacja oraz precyzyjne zarządzanie warunkami upraw.
Zaprezentowane wizualizacje pokazały szklarnię wyposażoną w zaawansowane systemy wentylacji, oświetlenia LED, cieniowania oraz fertygacji, czyli zintegrowanego nawadniania i nawożenia roślin. Dzięki wykorzystaniu czujników i systemów monitoringu możliwe jest bieżące kontrolowanie temperatury, wilgotności oraz poziomu składników odżywczych, co pozwala maksymalizować plony przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia wody i energii.
Druga część prezentacji koncentrowała się na kwestiach energetycznych, które stanowią jeden z najważniejszych elementów funkcjonowania nowoczesnych szklarni. Szymon Pyc przedstawił rozwiązania wykorzystujące energię pochodzącą z odnawialnych źródeł energii oraz systemy magazynowania energii, pozwalające ograniczyć koszty eksploatacji obiektów.
W zaprezentowanym modelu energia elektryczna produkowana przez instalacje fotowoltaiczne mogłaby zasilać systemy oświetlenia, automatyki oraz urządzenia odpowiedzialne za utrzymanie odpowiedniego mikroklimatu wewnątrz szklarni. Nadwyżki energii mogłyby być gromadzone w magazynach energii i wykorzystywane w okresach zwiększonego zapotrzebowania.
Podczas konferencji podkreślano również, że połączenie szklarni z odnawialnymi źródłami energii pozwala zwiększyć niezależność energetyczną przedsiębiorstw oraz ograniczyć wpływ wahań cen energii na opłacalność produkcji.
Ostatni blok prezentacji poświęcony został ekonomicznym aspektom inwestycji szklarniowych. Przemysław Bajor, ekspert ds. planowania strategicznego, omówił koszty realizacji tego typu przedsięwzięć oraz dostępne źródła finansowania. Jak podkreślano podczas wystąpienia, nowoczesne obiekty szklarniowe wymagają znaczących nakładów inwestycyjnych, jednak ich rentowność może być wspierana przez szereg instrumentów finansowych dostępnych na poziomie krajowym i europejskim. Szczególne znaczenie mogą odegrać środki związane ze sprawiedliwą transformacją regionów pogórniczych, fundusze wspierające odnawialne źródła energii oraz programy rozwoju innowacyjnego rolnictwa.
Szklarnia po węglu
Konferencja pokazała, że transformacja regionów związanych dotychczas z przemysłem węglowym może stać się szansą na rozwój nowoczesnej i zrównoważonej gospodarki. Eksperci, naukowcy i przedstawiciele biznesu zaprezentowali rozwiązania obejmujące nowoczesne rolnictwo szklarniowe, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, sztucznej inteligencji oraz innowacyjnych metod produkcji żywności.
Szczególną uwagę poświęcono potencjałowi Obszaru Nowej Energii, obejmującego 35 gmin podregionów piotrkowskiego i sieradzkiego, a także możliwościom zagospodarowania terenów pogórniczych pod nowe inwestycje. Przedstawione przykłady i analizy pokazały, że połączenie nowoczesnych technologii, wiedzy naukowej i dostępnych instrumentów wsparcia może stworzyć nowe miejsca pracy oraz przyczynić się do budowy konkurencyjnej, niskoemisyjnej gospodarki przyszłości.