Agrofotowoltaika – jej rola

 

Współczesne rolnictwo stoi przed wyzwaniem transformacji energetycznej, gdzie konkurencyjność, a w tym efektywność jest ważnym czynnikiem przetrwania i rozwoju gospodarstw. Podczas spotkania liderskiego dotyczących agrofotowoltaiki na SGGW, które odbyły się 15.04.2026 r., przedstawiciele Stowarzyszenia - dr inż. Jacek Skudlarski Rafał Czaja, inż. Natalia Aleksiejuk oraz Amelia Drabik wskazali, że kluczem do sukcesu w zakresie agroPV jest maksymalizacja autokonsumpcji energii wytworzonej w gospodarstwie.

Foto: Agroekoton

Lokalny miks energetyczny: Siła w różnorodności

 

Zgromadzeni eksperci zgodnie podkreślają, że jedna technologia nie jest w stanie rozwiązać wszystkich problemów energetycznych wsi. Fundamentem stabilności jest lokalny miks energetyczny, który powinien być dostosowany do zasobów danego regionu (biogazownie, fotowoltaika, energetyka wiatrowa czy wodna). Taka dywersyfikacja źródeł pozwala na lepsze bilansowanie energii i tworzenie systemów odpornych na wahania rynkowe. Agrofotowoltaika (agro-PV) jest postrzegana jako istotny, choć nie jedyny, element tego systemu, który może współistnieć z produkcją rolną bez jej wykluczania.

 

Szanse: Odporność biznesowa i synergia z naturą

 

Spotkanie liderskie pokazało, że Agrofotowoltaika otwiera przed polskim rolnictwem możliwości, pozwalając na podwójne wykorzystanie gruntów – do produkcji żywności i prądu jednocześnie. Do najważniejszych szans omówionych na spotkaniu należą:

• Niezależność i opłacalność

Dla dużych, energochłonnych gospodarstw własna energia to klucz dla rozwoju. Pozwala to na stabilizację finansową i socjalną gospodarstwa.

• Ochrona upraw i poprawa jakości

Instalacje mogą chronić rośliny przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, takimi jak grad czy nadmierne nasłonecznienie. W przypadku niektórych gatunków, jak grusza czy owoce jagodowe, lekkie zacienienie może wręcz poprawić jakość handlową i wielkość owoców.

• Nowoczesna technologia i ekologia:

Systemy agro-PV są modułowe i skalowalne co pozwala na ich dopasowanie do różnych typów upraw bez trwałego związania z gruntem. Dodatkowo, pasy techniczne pod panelami mogą stać się miejscem dla roślin zapylających, zwiększając bioróżnorodność pól.

• Fundament dla automatyzacji i cyfryzacji

Tanie źródło własnej energii umożliwi szersze wdrożenie robotyzacji i elektrycznych pojazdów polowych, co w dobie ograniczających się zasobów pracy będzie kluczowe.

 

Bariery rozwojowe: Biurokracja i brak wiedzy

 

Eksperci obecni na spotkaniu stwierdzili, że mimo ogromnego potencjału, rozwój agrofotowoltaiki w Polsce hamuje szereg przeszkód, wśród których na pierwszy plan wysuwają się przepisy. System prawny często nie nadąża za technologią. Kluczowe bariery to:

• Problemy legislacyjne i biurokratyczne

Brak jasnej definicji agrofotowoltaiki oraz skomplikowane procesy uzyskiwania pozwoleń na budowę.

• Ograniczenia infrastrukturalne

Utrudniony dostęp do sieci energetycznych oraz brak systemów magazynowania energii dostosowanych do cyklu rocznego, a nie tylko dobowego.

• Deficyt wiedzy i edukacji

Wielu rolników przyjmuje postawę bierną wobec rosnących kosztów energii, co wynika z braku rzetelnej edukacji energetycznej.

• Brak jasnych wyników badań

W Polsce nie mamy jeszcze jasnych i jednoznacznych potwierdzonych badaniami danych dotyczących korzystności dla upraw. Jest to stale rozwijający się temat. Istnieją pierwsze badania i projekty, jednak mają one głównie charakter wstępny lub pilotażowy.

 

 

Spotkanie pokazało jak ważna jest potrzeba dyskusji w tym zakresie włączającej przedstawicieli resortów takich jak Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Energii.

Jak podkreśla ekspert projektu dr inż. Jacek Skudlarski:

„Podczas kolejnych spotkań będziemy starali się wskazywać rozwiązania które mogłyby wspierać rozwój agro PV. Ważne jest jednak aby interes rolnika – właściciela gruntu – był możliwie zabezpieczony przed różnego rodzaju potencjalnymi spekulacjami podmiotów z rynków energii.”

 W dyskusjach wskazuje również:

 „Współpracujemy na bieżąco z liderami na temat zabezpieczenia własnych potrzeb energetycznych w oparciu o lokalne zasoby (wiatr, słońce, woda, biomasa).  Jest to kluczowe we wzmacnianiu konkurencyjności gospodarstwa.”